Wie is er niet af en toe verdrietig om wat voor een reden dan ook?

Verdriet, tranen, huilen is voor mij soms ook een vorm van (prikkel)verwerking wanneer er veel op mijn, figuurlijke, bordje ligt.

Wanneer je te maken hebt met rouw en verliesverwerking doorloop je , als het goed is, verschillende fases van (verlies)verwerking.
Elisabeth Kübler-Ross, een Zwitsers-Amerikaans psychiater schreef veel over de verschillende fasen van rouwverwerking. En liefdesverdriet is naar mijn idee toch ook een vorm van verliesverwerking. Na de fases van ontkenning, boosheid en vechten komen de fases van:

>> Verdriet: ”Ik geef het op.”

Wanneer je de realiteit begint te accepteren komen gevoelens van verdriet, spijt, angst en onzekerheid naar boven. Vaak dienen ook verliezen uit het verleden zich weer aan. Je hebt behoefte aan het steeds weer uiten van het verdriet.

Hierna komt de fase van aanvaarding.

>> Aanvaarding: “Ik ga verder met mijn leven.”

Als je voldoende tijd en vaak ook enige hulp hebt gehad om door de verschillende fasen te gaan begin je de realiteit te accepteren. 

Er komt berusting en je kan onthechten, loslaten. Heel belangrijk: Loslaten is niet hetzelfde als vergeten. Het is het verlies een plaats geven in het leven en verder gaan.

Huilen is een van de vele manieren waarop ik mijn verdriet de vrije loop laat. Een manier om de emoties lucht te geven. Iedereen kent toch dat gevoel van opluchting wanneer je even een lekker potje gehuild hebt? Huilen is de normaalste zaak van de wereld en toch is het voor mij iets wat ik het liefst en het beste doe wanneer ik alleen ben. Je hoeft even niets uit te leggen en het mag er gewoon in optima forma zijn.

Maar huilen waar anderen bij zijn is ook okay. Tranen kunnen zo maar uit het niets opkomen, zonder dat je meteen weet waarom je huilt. Ik voed mijn dochters op met het idee dat het toegestaan is om te huilen en dat het zelfs wel belangrijk is om je gevoelens, die aan je tranen en verdriet ten grondslag ligt, de ruimte te geven.

Het is belangrijk dat je je omgeving laat weten dat je verdrietig bent of bent geweest. Alleen roept het vaak ook gevoelens en emoties bij anderen op en dat kan soms ongemakkelijk voelen voor de anderen en daarmee ook voor jou. Iedereen reageert anders en dus op hun eigen wijze als ze iemand zien huilen. Soms waardeer je het dat die persoon gewoon kan huilen, maar soms voel je je ook onrustig worden omdat je bang bent dat je dan ook moet huilen.

Het afgelopen jaar heb ik verschillende soorten verdriet gekend en nog steeds loop ik er soms tegen aan. Onverwachts.

Verdriet om de allereerste diagnose borstkanker, het benauwde gevoel dat je aangrijpt wanneer je de diagnose te horen krijgt. Verdriet op het moment dat ik te horen kreeg dat de tumor levensbedreigender was dan ze eerst dachten. Dat moment dat ik daar samen met Mimi bij mijn chirurg zat, omdat mijn toenmalige vriend het af had laten weten om mee te gaan in dit proces. “Sorry, mijn auto staat bij de garage.” Alsof er geen openbaar vervoer bestaat. Ik weet nog het stille autoritje samen met Mimi naar de plastische chirurg. We lieten allebei in stilte onze tranen vloeien. “Dit is eng!’ De angst dat ik er niet meer voor mijn dochters zou kunnen zijn in de toekomst. Die gedachte heeft mij regelmatig nog naar de strot gegrepen zoals ze dat wel eens zeggen.

Vervolgens verdriet om de liefde. Ik besloot te stoppen met mijn toenmalige relatie omdat ik een partner wilde die mij 100% kon steunen bij dit moeilijke proces in nabijheid en niet een luisterend oor op afstand die ik steeds moet updaten. Zo veel vertrouwen als ik had in mijn toekomst, zo weinig vertrouwen had hij. Dat was natuurlijk niet iets wat hij uitsprak, maar wel iets wat ik aanvoelde. De afstand die hij nam, voelde alsof hij bij voorbaat al afscheid van mij had genomen. Dat voelde heel verdrietig.

Aan dit verdriet kwam ik pas na mijn chemo-behandeling toe. Nadat ik al mijn energie en focus in mijn genezing had gestopt en niet in allerlei relatiedrama. Ik heb hiervan geleerd. Soms leidt een partner enorm af van wat je eigenlijk te doen staat in je leven op dat moment, voor jezelf. Een goede relatie biedt die ruimte en dan kan je dat ook samen goed vormgeven. Maar dat is zeldzaam. In zulke situaties maak ik een andere keuze. Dan kies ik voor mezelf.

Verdriet om mijn fysieke gezondheid tijdens mijn herstel na de chemo-behandeling. Pas nadat ik geaccepteerd had hoe ik er fysiek voor stond na de chemo-behandeling kon ik werken aan mijn herstel. Ik stond er heel positief in mede doordat ik er tijdens mijn behandeling al met fysiotherapeut aan had gewerkt.

Tranen van vreugde en ontroering heb ik ook vaak gelaten. Die dierbare momenten dat je van mensen in je omgeving gebaren van liefde, medeleven en steun ontvangt. Vaak onverwachts.

Verdriet en tranen ervaar ik niet meer als lastig en zeker niet als zwakte. Ik hoef niet altijd meer sterk te zijn. Ik ben het gewoon. Sterk. Van nature en door levenservaring. Tranen en verdriet maken mij niet minder sterk. Eerder sterker, want nadat je het ruimte hebt gegeven komt de fase van aanvaarding.

De fase van aanvaarding vind ik heel prettig, maar zeker ook het weten dat die fase altijd erna komt. Wanneer je je verdriet de ruimte hebt gegeven. Volg je mij nog?

Deze fase heb ik ook verschillende malen doorlopen afgelopen jaar. Nog steeds. Dan kom ik eerst weer in een stukje verdriet terecht, maar daarna komt altijd de fase van aanvaarding.

Nu een jaar later werd ik weer herinnerd aan het moment dat ik met Mimi het slechte nieuws had ontvangen en we even niet zeker meer wisten dat het allemaal goed zou komen.

Mimi kwam vorige week donderdag namelijk thuis met het slechte nieuws dat de moeder van een van haar beste vriendinnen na lang (onder)zoeken de diagnose ALS heeft gekregen. Dat betekent geen kans op genezing. Perspectief is een paar maanden tot een paar jaar. Vriendin was uit huis gegaan om te studeren, maar is weer naar huis terug gegaan. Vader is gestopt met werken. Het nieuws sloeg in als een bom bij mij. BAM! In een keer stond ik weer middenin het besef. Het besef dat het leven op aarde zo onvoorspelbaar is en niet oneindig. De tranen rolden over mijn wangen alsof het niet meer zou stoppen. Ik kon het verdriet van dit gezin bijna voelen. Hoe anders had het vorig jaar kunnen lopen? En nog. Ik heb geen garantie gekregen dat het niet terugkomt en moet er elke keer vanuit gaan dat het goed is zolang de artsen niet zeggen dat het tegendeel waar is.

Al een paar dagen probeer ik de tranen en het gevoel van verdriet een plekje te geven. Op het moment dat ik de volgende morgen in de auto zat op weg naar mijn eerste afspraak, de zon op mijn gezicht scheen en ik al ‘dansend’ in mijn sportstoel genoot van een lekker stukje muziek. Rolden de tranen ineens weer over mijn wangen. Tegelijkertijd met een enorm geluksgevoel. Dankbaarheid voor elk moment dat ik van het leven mag genieten.

Tranen zijn een symbool van leven, een deel van wie we zijn en wat we voelen. Ze leven in ons en door ons. Ze vertegenwoordigen ons en zetelen in onze pijn. Huilen is een symbool van verdriet dat elk moment te voorschijn kan komen. Het maakt onlosmakelijk deel uit van het leven zelf- vaak zijn we verrast als we door onze tranen heen spontaan in lachen uitbarsten.

~ ‘Over rouw’ door Elisabeth Kübler-Ross

X Liefs Liz