“Pittige tijden”, was een comment op mijn Facebookpost nadat ik mijn blogartikel ‘Vertrouwen als tegengif van angst’ had gepubliceerd. Ik zeg het zelf ook vaak als ik in gesprek ben met mensen over wat ik meemaak.

Zo ken ik nog wel wat termen die ik op dit moment graag gebruik bijvoorbeeld ‘Go with the flow’, ‘In het hier en nu’, ‘doe het met aandacht’, ‘stap-voor-stap’. Je zou het cliches kunnen noemen, maar het werkt. Althans voor mij. 

Waar sta ik nu in deze pittige tijden?

Ik sta op een heel gek punt in mijn proces. Vorige week maandag startte de derde chemoronde van de laatste chemokuur en over een week start de vierde en laatste chemoronde. Dan heb ik alle acht chemorondes achter de rug!

Ik ben er bijna! Maar nog niet helemaal….

Er kan nog van alles gebeuren tussendoor. Dat heb ik natuurlijk ervaren toen ik longontsteking kreeg.

Daarop terugkijkend merkte ik heel duidelijk wat het met je doet als je eigenlijk stil komt te staan in je behandeling. Fysiek is natuurlijk duidelijk. Ik ben nog nooit zo ziek geweest. Als een dweil lag ik regelmatig op de bank. Bij te komen als ik iets fysieks had gedaan, mijn hartslag ging dan flink te keer. Ik wilde graag beter worden, mede omdat ik verder wilde met de kuur. Want ook mijn behandeling stond stil. Ik mocht niet verder met de kuur zolang ik longontsteking of koorts had. Later weer starten betekent later in het jaar eindigen met de kuur!

Dat moment was eigenlijk voor het eerst dat ik echt merkte dat ik mij minder positief voelde. Ik weet van mijzelf dat ik het op zo’n moment fijn vindt om de regie te nemen over mijn eigen situatie en dat had ik ook gedaan. Het resulteerde in onderzoeken bij de Spoedeisende Hulp, een diagnose longontsteking en een doosje met antibiotica voor 5 dagen. Maar die 5 dagen kon ik niets anders doen dan ‘Go with the flow’ en erop vertrouwen dat mijn lichaam uiteindelijk toch sterk genoeg zou zijn om te herstellen. Goed blijven eten, regelmatig en gezond. En zo geschiedde… 🙂

Waar sta ik nu op fysiek gebied?

Op de vrijdag voor de kuur was ik weer in het ziekenhuis voor controle bij mijn oncoloog. Mijn bloedwaarden waren wederom goed genoeg om de kuur van maandag te mogen doen. Mijn nierfunctie was goed en mijn kalium en natrium ook. Maar mijn leukocyten! Oeps, die waren flink om laag gegaan, van 4.6 naar 2.1. Nog wel op de grens van voldoende voor de kuur, maar jeetje. Mijn immuunsysteem houdt niet over!

“Wat betekent dat eigenlijk?” vroeg ik mijn oncoloog. “Moet ik dan toch in quarantaine?” grapte ik. Maar nee hoor, ik moet gewoon lekker alles blijven doen. Alleen kreeg ik een licht verbod om mensen innig te knuffelen en te kussen die een verkoudheid of griepje bij zich dragen. Dus dan weten jullie dat! Scheelt dat ik single ben, maar toch… ik ben van het knuffelige soort.

Ik moest op dat moment even aan mijn fysiotherapeute denken, want die wil mij nooit een hand geven als ik aan kom in de praktijk. “Je weet maar nooit wat ik allemaal bij mij draag!” zegt ze vaak verontschuldigend.

Doordat ik last heb van tintelingen aan mijn vingertoppen en ook mijn tenen werd de dosis van de afgelopen kuur bijgesteld naar 80%, want het moet niet verergeren. Tintelingen aan vingertoppen komt doordat de zenuwen worden beschadigd. Dat kan leiden tot *neuropathie. Bij neuropathie werken één of meer zenuwen niet goed meer. Mijn oncoloog vroeg of ik vaak dingen liet vallen. “Nee hoor!” zei ik. Laat ik de afgelopen dagen nou juist heel vaak dingen uit mijn handen vallen. Echt van die onhandige acties. Floeps! Ik ben benieuwd of 80% chemo ook minder bijwerkingen betekent.

Afgelopen donderdag, 3 dagen na de inloop van de chemo, voelde ik de uitwerking van de chemo al aankomen. Mijn benen voelden slap aan en regelmatig zakte ik een beetje door mijn knieën bij het nemen van een volgende stap. Lopen ging langzaam en mijn darmen en maag voelden pijnlijk aan. Ik baalde want de volgende dag, vrijdag 25 januari 2019, zou Mimi samen met haar vriendin Milan een voorstelling geven gebaseerd op de Griezels van Roald Dahl. Hiervoor schreven zij zelf het script en regisseerden zij de voorstelling. Deze voorstelling is de creatieve uitvoering van hun profielwerkstuk ‘De Griezels’. Het zou zo jammer zijn als ik deze voorstelling zou missen.

Ik nam rust, zorgde dat ik goed at, zodat ik voldoende energie zou hebben voor die avond. Het werkte. Ik voelde mij fit genoeg om s’ avonds bij de voorstelling aanwezig te zijn! Wat was het geweldig! Ik heb zo genoten en voelde mij enorm dankbaar dat ik er kon zijn!

Die vrijdagnacht sliep ik slecht en had ik last van een soort snotexplosie. Je raadt het al. Ik werd enorm verkouden. Gelukkig was ik al een paar dagen geleden begonnen aan een citroen- en sinaasappelboost voor de extra vitamine C. Op zo’n moment is het altijd even spannend of het hierbij blijft of dat het de rest van de week aanhoudt. Dus RUST nemen en goed eten. Twee dagen zat ik een SLOW-modus, lekker genieten van de aanwezigheid van mijn oudste dochter Eva. Wat hebben we veel geknuffeld!

Sorry dr. Platvoet dat moest echt even!!

Gisteren ben ik de dag rustig begonnen en heb ik weer een paar doelen voor mijzelf gesteld: minstens 30 minuten wandelen bij of op het strand en boodschappen doen voor de salade die ik voor die middag in de planning had. Het liefst wilde ik ook nog dit blogartikel afronden, maar alles wel in een rustig tempo. Ik had geen idee of ik fysiek wel weer in staat was om te wandelen in de storm van vandaag.

Op de website van het AD las ik het volgende bericht:

Zeelucht inademen helpt om kanker te bestrijden en het cholesterolgehalte in het bloed te verlagen. Dat blijkt uit onderzoek van de Universiteit Gent en het Vlaams Instituut voor de Zee.

“Onderzoekers wijzen op de gunstige effecten van wat ze zeespray noemen: zeewater dat door golfslag wordt verneveld. Die spray bevat door algen en bacteriën gemaakte stoffen die goed zijn voor de gezondheid. ,,Wanneer je zeelucht inademt, neem je deze stoffen op in je lichaam’’, aldus de universiteit.

In het laboratorium is gekeken naar het effect op longkankercellen. Daaruit bleek dat zeelucht de werking remt van een gen dat een belangrijke rol speelt bij longkanker en het cholesterolgehalte. ,,Eerdere studies toonden aan dat longkankercellen afsterven en dat de cholesterol daalt wanneer we dit gen afremmen’’, zegt onderzoeker Jana Asselman. ,,Nieuwe potentiële kankertherapieën en de laatste generatie cholesterolremmers werken in op ditzelfde gen. Nu we weten dat ook zeelucht de werking van dit gen afremt, kunnen we verwachten dat zeelucht een gelijkwaardig positief effect kan hebben op de gezondheid.’’

Met mijn fysiotherapeut heb ik een afspraak over voldoende bewegen: het liefst elke dag minstens 30 minuten wandelen of fietsen (niet allebei op 1 dag) en 3 grondoefeningen op een mat net zolang ik het voel ‘branden’.

Vandaag heb ik mijzelf uitgedaagd met deze trap:

Aan het strand waait mijn hoofd lekker leeg en voelt mijn lichaam weer positief aanwezig.

Zo simpel is het af en toe…

Waar sta ik nu op emotioneel gebied?

Op emotioneel vlak voel ik mij wat ambivalent. Ik verheug mij uiteraard op het einde van de chemokuur, maar ik weet dat ik er dan nog lang niet ben. In de komende weken kan er nog van alles gebeuren. Dus ik kijk niet teveel vooruit. Ik merk wel dat ik, doordat het einde in zicht is, al wat meer toe kom aan het verwerken van wat mij is overkomen. Zo merkte ik dat ik mij verdrietiger voelde nadat ik de blog ‘Vertrouwen als tegengif van angst’ had geschreven en gepost. Er kwamen allerlei situaties en gesprekken naar boven van het afgelopen jaar en soms rolden de tranen spontaan over mijn wangen op een onverwacht moment. Ik was duidelijk nog niet echt aan die gevoelens toegekomen. Ik raakte er niet door van slag. Het mocht er zijn. Ik ging er ook niet echt over nadenken, maar ik schreef het op in mijn dagboek. Daardoor kon ik het ook weer loslaten en was ik weer volop aanwezig in het nu. Ik begin mij nu wel zo langzamerhand te beseffen dat mij nog het een en ander te wachten staat na het afronden van de chemo. Fysiek, maar zeker ook emotioneel.

Tot nu toe heb ik ervaren dat er een aantal manieren zijn die mij helpen gedurende deze overweldigende tijd. Ik zal acht manieren hierbij met je delen. Ze werken voor mij, maar mogelijk werken ze ook voor jou.

8 manieren die voor mij heel helpend zijn tijdens mijn pittige tijd.

Ik…

1.leef het leven stap-voor-stap en in het hier en nu

Ik weet dat dit nu heel makkelijk klinkt, maar het helpt mij wanneer gevoelens en emoties mij dreigen te overweldigen.

2. besteedt heel veel tijd aan mijn voedingspatroon

Op het moment dat ik de eerste operatie achter de rug had ben ik van vegetarisch naar plantaardig eten gegaan. Mijn voedingspatroon is daarmee drastisch veranderd. Op dit moment bestudeer ik, wanneer dat lukt, veel boeken over voeding en kanker. 

Wat ik lees pas ik toe in de praktijk om te ervaren of het voor mij ook werkt. 

3. beweeg elke dag.

Elke dag zoek ik mijn vorm van beweging. Als ik de deur niet uit kan i.v.m. effecten bijwerkingen dan zoek ik activiteiten binnenshuis. Er is geen moment geweest dat ik in mijn bed ben gaan liggen, omdat ik merkte dat het mijn mate van activiteit negatief beïnvloedde en ik mij minder aangesloten voelde bij Mimi haar dagelijks leven. Voldoende beweging zorgt voor een meer positieve mindset. 

4. geef mijzelf voldoende ruimte voor het verwerken en uiten van alle emoties, positief of negatief.

Onderdrukte emoties uit je verleden kunnen na verloop van tijd tot een ongezonde blokkade in je systeem van lichaam-geest-ziel leiden.

5. ‘Go with the flow’ als iets tegenzit.

Loslaten, loslaten, loslaten. Dat is voor mij de sleutel naar minder stress en meer ontspanning. Soms is dat op fysiek niveau bijvoorbeeld wanneer bijwerkingen heftig zijn en soms is dat op emotioneel niveau. 

‘Voor mij gaat het allemaal over vertrouwen. Vertrouwen in mijzelf, in mijn lichaam en geest. Loslaten waar het nodig is en regie houden waar het kan. Realistisch in het ziekteproces en levenslust in mijn gezonde leven, in alle rust en geen levenshaast.’ schreef ik in mijn allereerste blog over mijn ziekteproces**

6. bouw ‘stilte’ tijd in.

Voor een denker zoals ik is het heel belangrijk om rust te nemen, zowel mentaal als fysiek. Op die manier kom ik er aan toe om te herstellen, bij te tanken. Nieuwe energie op te doen voor wat er komen gaat. Het geeft kracht.

7. probeer dagelijks positieve emoties te ervaren zoals geluk, vreugde en liefde.

Van nature ben ik vrolijk en positief ingesteld. Ik kijk vooral naar wat er mogelijk is, maar in zo’n chemotraject is dat een uitdaging. Elke keer dat de volgende chemo voor de deur staat voel je weerstand en vraag je je af welke bijwerkingen er daarna weer zullen aankomen. Des te belangrijker vind ik het om dagelijks bewust stil te staan bij de momenten van geluk, vreugde en liefde.6

8. blijf lachen, want humor werkt heel relativerend voor mij.

Over positiviteit en tikkeltje humor gesproken. Afgelopen keer kwam ik aan voor de zevende chemo bij de dagbehandeling Oncologie en mocht van Liesbeth (oncologie-verpleegkundige) een stoel uitzoeken met uitzicht over de witte polder. Ik zag een stoel met daaraan een mooie Aloha-slinger en dacht: ‘Dat vind ik wel lekker vrolijk voor vandaag. Waarschijnlijk hangt die daar nog van gister.’ Net toen ik wilde gaan zitten kwam Liesbeth aangesneld: “Nee, nee! Je mag een van de andere stoelen uitzoeken, want deze slinger hebben we opgehangen voor iemand die vandaag jarig is.” Ik moest enorm lachen. Echt iets voor mij! En ging snel op de andere stoel zitten. Dat was een vrolijk begin..

Voor mij staat ‘pittige tijden’ voor zware periodes waarin het leven je voor een echte uitdaging stelt, maar niet ondraaglijk is. Een tijd die ik aan kan door veel vertrouwen in mijzelf te hebben. In mijn lichaam en geest.

x Liefs Liz

Links en toelichting:

*Symptomen bij neuropathie

**Lees mijn allereerste blogartikel over mijn ziekteproces ‘This is not the time for perfection’.

Nieuwsbericht over onderzoek: ‘Zeelucht inademen goed voor de gezondheid.’